Verdriet

als niets

meer belangrijk is

huilend diep van binnen

help

 

 

 

Verdriet is een hele sterke en intense emotie. Verdriet kan je haast verlammen, en alle levensenergie bij je wegnemen.

Als je verdrietig bent, dan ben je kwetsbaar, en dat wil je niet met iedereen delen. Alleen met mensen die heel dicht bij je staan, zij kunnen troost bieden.

Een ritueel kan verdriet niet laten verdwijnen, dat is ook zeker niet de bedoeling. Verdriet mag er zijn, dat is niet erg.

Het is juist goed om af en toe flink te huilen en echt verdrietig te durven zijn. Rituelen kunnen helpen om de emoties te doorleven, zodat ze niet vast gaan zitten in jezelf. Ze kunnen helpen om je verdriet een plek te geven. Ze kunnen troost bieden. En in een groep kan het voor een hele sterke verbinding zorgen, zodat je kunt voelen dat je er niet alleen voor staat. Zo kun je er zijn voor elkaar. Zo kun je zeggen wat je echt zou willen zeggen, en doen wat je echt zou willen doen.

Samen gaan we een ritueel ontwikkelen dat past bij de omstandigheden en bij je eigen emoties.

 

Hieronder geef ik enkele voorbeelden van situaties waarbij een ritueel ondersteuning kan bieden.

 

- Uitvaart:

Als er een dierbare is overleden, raakt dat heel diep. Maar in eerste instantie moet er veel geregeld worden. Praktische zaken. Je hoort vaak dat mensen in een soort 'regel-roes' terecht komen, en dat het echte verdriet en verwerken pas later gaat beginnen. Het is erg moeilijk om in hele korte tijd na te denken wat je nog graag zou willen zeggen of zou willen doen. Ik wil graag begeleiden in dit proces, naar mijn idee is het een zeer belangrijk aspect van de verwerking. Samen kijken we naar rituelen die tijdens (rondom) de uitvaart plaats zouden kunnen vinden. Zowel individueel als in een groep.

 

- Rouw:

Na het overlijden van een dierbaar persoon, begint de rouwperiode. Er is veel geschreven over 'rouw-fasen', en manieren van rouwen. Naar mijn idee is er niet 1 vaste manier van rouwen, bij iedereen verloopt het anders. Het is moeilijk om met verlies om te gaan. Aan het begin zal het verlies elke dag een rol spelen in je dagelijks leven. Maar ook na jaren tijd, heeft het verlies nog een plaats. Het kan 'slijten', maar vergeten wordt het niet. Dat kan niet. Er zijn veel rituelen mogelijk op het gebied van rouw. Rituelen om het verlies beter een plaats te kunnen geven. Rituelen om het verdriet er te kunnen laten zijn. Een ritueel bij het graf. Een ritueel met een groep mensen, om samen verdrietig te kunnen zijn en samen te rouwen. Samen ontdekken we welk ritueel het beste past bij de situatie, en het hardste nodig is.

 

- Scheiding/uit elkaar gaan:

Tegenwoordig zijn er steeds meer mensen die gaan scheiden, of uit elkaar gaan. Dit kan verschillende oorzaken hebben, maar het is altijd moeilijk. Je hebt samen veel gedeeld, en een tijd lang ben je samen door het leven gegaan. Het is moeilijk om dit zomaar achter je te laten, en zelf verder te leven. Het is nog moeilijker als er ook kinderen bij betrokken zijn. Voor kinderen voelt het alsof de 'eenheid' waar ze zelf uit voort komen, uit elkaar valt. Dit kan erg verwarrend zijn. Juist daarom zijn rituelen voor kinderen ook erg belangrijk in een situatie als dit. Ook omdat kinderen hun emoties op verbaal gebied niet altijd goed kunnen verwoorden. Samen proberen we een ritueel vorm te geven, waardoor de periode van samenzijn op een waardevolle en respectvolle manier kan worden afgesloten.

Want zonder een 'juiste' afsluiting van het oude, is het moeilijker om 'nieuw' verder te gaan.

 

- Ziekte:

Iedereen is wel eens ziek. Meestal is dat na korte tijd weer over, en wordt de draad van het dagelijks leven weer opgepakt. Maar soms, en dat kan heel erg onverwachts zijn, kun je te maken krijgen met een ernstige en langdurige ziekte. Dit is een hele zware periode in je leven. Vaak duurt het een tijd voordat je echt kunt beseffen wat er aan de hand is. Daarnaast is er vaak medische onzekerheid bij ernstige ziektes, het hangt er maar net vanaf hoe sommige dingen zich ontwikkelen. In deze periode kan een ritueel misschien helpen om het te accepteren, hoe zwaar dat ook is. Daarnaast kunnen rituelen een nieuwe invulling aan de dag geven, omdat je hele dagelijkse ritme omgegooid en verstoord kan zijn geraakt. We kunnen individueel een persoonlijk ritueel ontwikkelen, maar ook met familie en/of vrienden erbij. Voor hen is het ook een zware tijd. Ik kom aan huis, maar indien nodig kom ik ook naar een ziekenhuis of andere instelling.

 

- Herdenken:

Er zijn momenten in je leven waarop je terug denkt aan een bepaalde gebeurtenis. Dit kan iets vrolijks zijn, maar hier richt ik mij op verdrietige momenten.

Een jaar nadat iemand is overleden bijvoorbeeld. Die dag roept veel emotie op. Het kan fijn zijn om op zo'n dag (eventueel in een groep) herinneringen naar boven te halen. Om verdrietig te zijn om het gemis, maar ook om terug te kijken op het leven van die ander. Waar denk je nog vaak aan terug? Welke gebeurtenissen en welke uitspraken? Wat heb je geleerd van die persoon, wat draag je bij je? Het is belangrijk om stil te staan bij zulke momenten, om te laten merken dat die persoon niet vergeten is. Om iets 'te kunnen doen' met je herinneringen, en met het gemis. Dit is een voorbeeld, maar er zijn veel meer emotionele gebeurtenissen die men kan herdenken, en waarbij begeleiding gewenst kan zijn.

 

- Euthanasie:

Dit is een heel heftige beslissing in een mensenleven. Maar soms is er voor die mens geen ander perspectief meer. Daarom voelt euthanasie vaak ook erg dubbel. Aan de ene kant is het heel tegennatuurlijk (om zelf te beslissen over het leven, want je wilt zo lang mogelijk door blijven leven). Aan de andere kant is een leven soms zo onmenselijk zwaar en uitzichtloos, dat de beslissing om eruit te stappen erg bevrijdend kan zijn. Als de beslissing eenmaal is genomen, kan ik helpen om dit laatste moment een dragelijke inhoud te geven. Zodat er gezegd kan worden, wat er nog gezegd moet worden. Zodat er gedaan kan worden, wat er nog gedaan moet worden. Zodat er een waardig afscheid kan zijn, voor alle betrokken personen.

 

- Na een miskraam:

Zoveel vreugde om de zwangerschap. Zoveel vreugde om het nieuwe leven dat geboren gaat worden. Je denkt vast na over de babykamer, over de naam die het kind zal krijgen, je bereidt je helemaal voor op de geboorte van het kind. En dan...

Dan kan het misgaan. Zomaar ineens. Na korte tijd, of na langere tijd. Dit brengt een groot verdriet en gemis met zich mee, voor de ouders zelf, maar ook voor familie en vrienden. Iedereen kon zich verheugen op de komst van een kindje, en dan gaat het mis.

Ondanks dat het kind nog niet was geboren, kan er al wel een grote verbondenheid zijn ontstaan. Een ritueel kan helpen, om dit kind een plaats te geven. Om het niet te vergeten. Want hoe klein het ook is geweest, het kindje hoort er wel helemaal bij...

 

- Een andere situatie:

Hierboven staan enkele (zeer) emotionele momenten beschreven uit het leven. Intens verdrietige momenten. Dit zijn enkele voorbeelden, maar er zijn meer situaties die veel verdriet met zich mee brengen. Zo kan het zijn dat er sprake is van 'oud' verdriet, dat nooit echt een plaats heeft mogen en kunnen krijgen. In een ritueel kan dat verdriet alsnog een plaats krijgen... en er zijn meer situaties denkbaar. Neem gerust contact op via de mail, of bel om te overleggen.